Chủ nhật Ngày 03 Tháng 07 Năm 2022, 12:02:09

Những nội dung mới, cơ bản của Luật Bảo hiểm xã hội sửa đổi năm 2014

Ngày đăng: 21/09/2015

VỀ ĐỐI TƯỢNG THAM GIA BHXH

  1. Mở rộng đối tượng thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc: Theo qui định tại Luật BHXH 2006, người lao động tham gia BHXH bắt buộc là công dân Việt Nam, làm việc theo hợp đồng lao động có thời hạn từ đủ 3 tháng trở lên. Theo đó, người làm việc theo hợp đồng lao động thời hạn dưới 3 tháng và lao động tự do không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc. Để mở rộng đối tượng tham gia BHXH bắt buộc, Luật BHXH 2014 qui định thêm ba nhóm đối tượng như sau:

a) Người lao động làm việc theo hợp đồng lao động thời hạn từ đủ 1 tháng đến dưới 3 tháng, áp dụng từ ngày 01/01/2018;

b) Người lao động là công dân nước ngoài vào làm việc tại Việt Nam có giấy phép lao động hoặc chứng chỉ hành nghề hoặc giấy phép hành nghề do cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam cấp, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2018;

c) Người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã, phường, thị trấn.

Như vậy, theo Luật BHXH 2014, đối tượng tham gia BHXH bắt buộc đã bao phủ gần như toàn bộ người lao động có quan hệ lao động.

  1. Bỏ qui định tuổi trần tham gia BHXH tự nguyện: Đối tượng tham gia BHXH tự nguyện theo qui định tại Luật BHXH 2006 là công dân Việt Nam trong độ tuổi lao động, không thuộc diện áp dụng của pháp luật về BHXH bắt buộc. Như vậy người đã hết tuổi lao động không được tham gia BHXH tự nguyện. Luật BHXH 2014 đã mở rộng diện bao phủ bằng cách chỉ qui định người tham gia BHXH tự nguyện là công dân Việt Nam, đủ 15 tuổi trở lên.

VỀ CÁC CHẾ ĐỘ BHXH

Để bảo đảm tính hợp lý và nguyên tắc đóng-hưởng, Luật BHXH 2014 bổ sung thêm hình thức tham gia và nội dung các chế độ cũng có nhiều thay đổi. Nếu như trước đây, pháp luật BHXH quy định có hai hình thức tham gia BHXH là bắt buộc và tự nguyện, loại hình BHXH bắt buộc bao gồm 5 chế độ: ốm đau, thai sản, tai nạn lao động- bệnh nghề nghiệp, hưu trí, tử tuất; loại hình BHXH tự nguyện gồm 2 chế độ: hưu trí, tử tuất thì Luật BHXH sửa đổi năm 2014 bổ sung thêm chế độ Bảo hiểm hưu trí bổ sung: là chính sách BHXH mang tính chất tự nguyện nhằm mục tiêu bổ sung cho chế độ hưu trí trong BHXH bắt buộc. Với hình thức này, quĩ được tạo lập từ sự đóng góp của người lao động và người sử dụng lao động dưới hình thức tài khoản tiết kiệm cá nhân, khuyến khích người lao động có thu nhập cao và người sử dụng lao động đóng góp để người lao động có mức lương hưu cao hơn khi nghỉ hưu, đáp ứng nhu cầu của người lao động.

  1. Chế độ ốm đau:

Nâng mức hưởng chế độ ốm đau, thay đổi cách tính trợ cấp ốm đau một ngày bằng mức trợ cấp ốm đau một tháng chia cho 24 ngày (ngày làm việc), trước theo quy định của Luật BHXH 2006 là chia cho 26 ngày. Đối với bệnh cần chữa trị dài ngày, không quy định thời gian hưởng lặp lại hằng năm như luật hiện hành mà quy định tối đa hưởng 180 ngày, sau đó nếu vẫn tiếp tục điều trị thì được hưởng tiếp chế độ ốm đau với mức thấp hơn; đồng thời quy định thời gian hưởng tối đa bằng thời gian đã đóng bảo hiểm xã hội (Luật hiện hành không quy định thời gian hưởng tối đa).

  1. Chế độ thai sản:

a) Nới lỏng điều kiện hưởng chế độ thai sản khi sinh con đối với lao động nữ khi mang thai phải nghỉ dưỡng thai theo chỉ định của cơ sở khám, chữa bệnh có thẩm quyền. Với đối tượng này đã đóng BHXH đủ 12 tháng trở lên, khi mang thai phải nghỉ việc thì phải đóng BHXH đủ 3 tháng trong vòng 12 tháng trước khi sinh, thay vì trước đây phải có đủ 6 tháng đóng BHXH trong vòng 12 tháng trước khi sinh. Qui định này tạo điều kiện cho những người vì lí do bệnh lí phải nghỉ việc dưỡng thai vẫn có đủ điều kiện hưởng chế độ thai sản khi sinh con, vừa hạn chế được tình trạng trục lợi chế độ thai sản. b) Qui định thêm trường hợp lao động nam đóng BHXH bắt buộc được nghỉ hưởng trợ cấp thai sản khi vợ sinh con, điều này phù hợp với nhu cầu của lao động nam.

– Bổ sung qui định về thời gian nghỉ hưởng trợ cấp thai sản đối với người mang thai hộ, người nhờ mang thai hộ, người nhận nuôi con nuôi sơ sinh.

– Sửa đổi quy định mức hưởng một ngày khi lao động nữ đi khám thai và lao động nam nghỉ việc khi vợ sinh con được tính bằng mức hưởng chế độ thai sản theo tháng chia cho 24 ngày (giống như ở chế độ ốm đau).

– Bổ sung trường hợp sinh con nhưng chỉ có cha tham gia BHXH thì cha được hưởng trợ cấp một lần bằng hai tháng lương cơ sở cho mỗi con.

– Thay đổi mức nghỉ dưỡng sức và phục hồi sức khỏe sau thời gian nghỉ ốm đau, thai sản, chỉ có một mức hưởng là 30% tiền lương cơ sở một ngày, thay vì có hai mức 25% tiền lương tối thiểu và 40% tiền lương tối thiểu một ngày tương ứng với nghỉ dưỡng sức tại nhà và nghỉ tại các cơ sở tập trung. Luật BHXH 2014 không qui định về việc nghỉ dưỡng sức tại các cơ sở tập trung bởi không phù hợp với điều kiện của những đối tượng này.

  1. Chế độ hưu trí:

Luật BHXH năm 2014 quy định nhiều điểm mới về chế độ hưu trí, cụ thể như sau:

a) Đối với lao động nam: để đạt mức hưởng tối đa 75% mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH thì sẽ điều chỉnh tăng dần số năm đóng BHXH là: năm 2018 là 31 năm, năm 2019 là 32 năm, năm 2020 là 33 năm, năm 2021 là 34 năm, năm 2022 là 35 năm.

b) Đối với lao động nữ: nghỉ hưu trước 01/01/2018, để đạt mức hưởng tối đa 75% lương hưu chỉ phải đóng BHXH đủ 25 năm trở lên như Luật BHXH hiện hành 2006, từ 01/01/2018 trở đi phải có đủ 30 năm đóng BHXH trở lên.

c) Sửa đổi quy định giảm trừ tỷ lệ hưởng lương hưu do nghỉ hưu trước tuổi quy định từ 1% lên 2% cho mỗi năm nghỉ hưu trước tuổi quy định.

d) Điều chỉnh cách tính mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH làm căn cứ tính lương hưu, đối với người chỉ đóng BHXH theo chế độ tiền lương do Nhà nước qui định thì tăng dần số năm tính tiền lương bình quân. Điều đó có nghĩa là tiền lương bình quân của những người nghỉ hưu sau sẽ thấp hơn so với người nghỉ hưu trước.

  1. Chế độ tử tuất:

Theo Luật BHXH 2006, khi người lao động chết, nếu thân nhân đủ điều kiện được hưởng chế độ tiền tuất hàng tháng thì được giải quyết hưởng hàng tháng mà không được giải quyết chế độ tiền tuất một lần gây nhiều vướng mắc, bất cập trong quá trình tổ chức thực hiện. Luật BHXH 2014 qui định linh hoạt hơn, thân nhân có thể chọn hưởng chế độ tiền tuất hàng tháng hoặc tiền tuất một lần, trừ trường hợp con dưới 6 tuổi, con hoặc vợ hoặc chồng bị suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên.

VỀ QUỸ BHXH

  1. Phân chia quĩ BHXH thành các quĩ thành phần: Quĩ BHXH được chia thành 3 quĩ thành phần: Quĩ ốm đau và thai sản; Quĩ tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp và Quĩ hưu trí và tử tuất, như vậy Quĩ hưu trí và tử tuất được sử dụng để chi trả chế độ cho cả đối tượng tham gia BHXH bắt buộc và tham gia BHXH tự nguyện (trước đây là hai quĩ tách biệt, Quĩ hưu trí và tử tuất cho đối tượng tham gia BHXH bắt buộc và Quĩ BHXH tự nguyện). Việc gộp hai quĩ sẽ đảm bảo sự bình đẳng cho người lao động tham gia ở hai hình thức BHXH này và thuận tiện trong tổ chức thực hiện.
  2. Qui định cụ thể, chặt chẽ cơ cấu tiền lương làm căn cứ đóng BHXH: đối với người đóng BHXH theo chế độ tiền lương do người sử dụng lao động quyết định thì tiền lương đóng BHXH sẽ bao gồm tiền lương và phụ cấp lương, từ 01/01/2018, tiền lương đóng BHXH sẽ bao gồm tiền lương, phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác.
  3. Giảm mức qui định về thu nhập tối thiểu làm căn cứ đóng BHXH tự nguyện: mức thu nhập làm căn cứ đóng BHXH tự nguyện thấp nhất bằng mức chuẩn hộ nghèo của khu vực nông thôn, mức cũ là 1 tháng tiền lương cơ sở. Qui định này sẽ mở ra cơ hội tham gia được BHXH tự nguyện cho nhiều người lao động, hơn nữa Luật BHXH 2014 cũng bổ sung chính sách hỗ trợ tiền đóng BHXH cho đối tượng này.

TỔ CHỨC THỰC HIỆN

  1. Tăng cường trách nhiệm của các cá nhân, tổ chức tham gia tổ chức thực hiện: qui định cụ thể trách nhiệm của Bộ trưởng Bộ Lao động- Thương binh và Xã hội, Bộ trưởng Bộ Tài chính, Ủy ban nhân dân các cấp, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các thành viên của Mặt trận trong việc chỉ đạo, tổ chức, giám sát thực hiện chính sách BHXH.
  2. Giao chức năng thanh tra đóng BHXH, BHTN, BHYT cho cơ quan BHXH: theo qui định trước đây, chỉ có ngành Lao động- Thương binh và Xã hội thực hiện thanh tra chuyên ngành về BHXH, tuy nhiên do hạn chế về số lượng và phạm vi thanh tra của ngành Lao động rộng nên việc thanh tra về BHXH chưa được thực hiện thường xuyên, tình trạng trốn đóng, nợ đọng BHXH có chiều hướng gia tăng, ở lần sửa đổi Luật BHXH này, ngoài Thanh tra lao động – thương binh và xã hội thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành về việc thực hiện chính sách, pháp luật về BHXH thì còn có cơ quan BHXH thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành về đóng BHXH (và bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm y tế) theo quy định.
  3. Hiện đại hóa ngành BHXH: đặt mục tiêu đến năm 2020, hoàn thành việc xây dựng và vận hành cơ sở dữ liệu điện tử về quản lý BHXH trong phạm vi cả nước, thay thế sổ BHXH bằng thẻ BHXH.

(Theo tài liệu của Bảo hiểm xã hội Bộ Quốc  phòng)              

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *